MYSZ MASTO
(Praomys natalensis)

  Zdjęcie zrobione dzięki uprzejmości sklepu "AnnaZoo"

Mimo, że Praomys natalensis nie należy do gatunku myszy, a jest jedynie krewniakiem myszy oraz szczura, postanowiłam opisać również ten gatunek. Powodem tego jest to, iż w polskim Internecie praktycznie nie można znaleźć informacji na temat "myszy masto", a sprzedaż jej w sklepach pod tą nazwą, wprowadziła wiele zamieszania. Dawniej, w czasie gdy zwierzę to zostało odkryte, zaliczono je do szczurów i otrzymało nazwę Rattus natalensis (szczur natalski), przez pewien czas stosowano także nazwę Mus natalensis (mysz natalska). Niedawno zaczęto używać oddzielnej nazwy rodzajowej Mastomys (niezbyt udatnie spolszczonej na „mysz masto”), w tym przypadku Mastomys natalensis. Poprawna obecnie nazwa gatunkowa brzmi Praomys natalensis. Istnieje kilka gatunków rodzaju Praomys (ich angielska nazwa to soft-furred rats albo African soft-furred rats), oraz nawet więcej rodzaju Mastomys (po angielsku określane jako multimammate rats).  Zwierzęta obydwu rodzajów są trudne do odróżnienia, najbardziej rzucająca się w oczy różnica jest taka, że przedstawiciele rodzaju Mastomys mają często krótsze ogony niż przedstawiciele rodzaju Praomys. Niewątpliwe odróżnienie może być dokonane na podstawie badania kości czaszki. Bywa także dla Praomys natalensis używana niepoprawnie nazwa Mastomys coucha, która odnosi się do zupełnie innego zwierzęcia.

Praomys natalensis znana jest przede wszystkim jako nosiciel wirusa Lassa (stąd jej afrykańska nazwa - szczur dżumy), przez co stała się również zwierzęciem laboratoryjnym. Na tym gatunku prowadzone są badania dotyczące dżumy oraz nowotworów. Praomys jest też hodowany w domach. Plusem chowu tych gryzoni jest fakt, że nie wydzielają intensywnego mysiego zapachu.

Długość ciała: 8 - 14 cm
Długość ogona: 7 - 14 cm
Masa: 25 - 30 g (ale niekiedy nawet do 80 g)

WYGLĄD
W stanie dzikim Praomys natalensis ma bardzo różnorodną barwę. Zwierzęta te mogą być brązowe, rudawe, szare a nawet żółtawe, ich brzuszki są białe albo jasnoszare. Osobniki żeńskie zazwyczaj są jaśniejsze niż męskie. Odmiany hodowane mogą mieć rozmaite barwy. Ma duże oczy, podłużne, blisko osadzone uszy. Pamice posiadają 24 sutki.

WYSTĘPOWANIE
Żyje w Afryce, na południe od Sahary, od Tanzanii do Afryki Południowej.

ŚRODOWISKO
Zamieszkuje stepy i sawanny.

POMIESZCZENIE
Osobniki hodowane należy trzymać w klatkach o długości co najmniej 60 cm. Z małych klatek mogą próbować się uwolnić, przegryzając plastikowe ścianki. Ponadto mają wtedy skłonność do depresji. Ponieważ lubią się wspinać, można wykorzystać klatki przeznaczone dla ptaków.

TRYB ŻYCIA
Aktywna o zmierzchu i w nocy. Żyją w dużych stadach rodzinnych, dlatego też należy je hodować w dość liczebnych grupach. Samce nawet dołączone stosunkowo późno tolerują sie dobrze, ale bywają wyjątki.

POKARM
Na wolności żywi się nasionami, roślinami oraz owadami. Hodowane w domach chętnie jedzą suchy chleb, lubią siano, ogórki, marchewkę, liście sałaty i proso. Można podawać również płatki owsiane i nasiona słonecznika - te ostatnie w niewielkich ilościach, gdyż źle wpływają na wygląd futerka.

ROZMNAŻANIE 
Zdolne są do rozmnażania w wieku 2 miesięcy, ale znane są przypadki zajścia w ciążę już w wieku 7 tygodni. Wnika to prawdopodobnie stąd, że wiek dojrzałości płciowej obniżył się po udomowieniu. Ciąża trwa 2 tygodnie (niektóre źródła podają nawet 23 dni). Miot liczy przeciętnie 12 młodych (choć może osiągnąć nawet liczbę 22). Młode są karmione przez 4 tygodnie. Wzrost osobników z tego gatunku trwa długo, u samców czasem nawet powyżej jednego roku.

WRÓĆ